Τάκης Μαύρος : Ετυμολογικά : Η κασίδα

Σήμερα είναι σπάνιο να δει κανείς κεφάλια ανθρώπων που να έχουν προσβληθεί από τριχόπτωση σε τέτοιο βαθμό, που να μην τους έχει μείνει ούτε μια τρίχα πάνω τους. Άλλοτε, όμως, στο σχολείο θυμούμαι, το φαινόμενο δεν ήταν σπάνιο, ιδίως στα μικρά παιδιά.
        Τους αρρώστους αυτούς, γιατί περί αρρώστιας επρόκειτο, και μάλιστα μεταδοτικής, τους έλεγαν «κασιδιάρηδες». Είναι δε γνωστή η παροιμία: «Στου κασίδη το κεφάλι, μάθαινε μπαρμπερική», που αναφέρεται στις περιπτώσεις εκείνες που κάποιος, επωφελούμενος την ανοχή άλλου, ασχολείται με κάτι, χωρίς να κατέχει την τέχνη.
        Αλλά από πού ετυμολογείται η λέξη «κασίδα»; 

        Μια υπόθεση θα μπορούσε να είναι ότι προέρχεται από το «κασσίδιον», την ασημένια περικεφαλαία, που φορούσαν οι Βυζαντινοί ηνίοχοι στις αρματοδρομίες, κάτι σαν τα σημερινά κράνη των μοτοσυκλετιστών · ώσπου να βρεθεί μια πιθανότερη εξήγηση, ίσως πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι με αυτή.
        Ας δούμε όμως τώρα ποια φάρμακα χρησιμοποιούσαν για την καταπολέμηση της αρρώστιας αυτής. Ευρύτατα διαδεδομένη ήταν μια αλοιφή καμωμένη από μικρά, νεογέννητα ποντικάκια, βουτηγμένα μέσα στο λάδι και εκτεθειμένα στον ήλιο ώσπου να λειώσουν. Ο γράφων θυμάται ακόμη τα μποτίλακια με το λάδι και τα μισολειωμένα ποντικάκια, που έβλεπε κρεμασμένα από ένα καρφί σε πολλά σπίτια στις; συνοικίες τού Πειραιά. Με την αλοιφή αυτή πασάλειβαν τα κεφάλια των ασθενών, ίσως και τα άλλα τριχωτά σημεία του σώματός τους, περιμένοντας να γίνουν καλά.
        Πιθανόν να πασαλείβονται ακόμη, γιατί απ’ ό,τι είναι γνωστό, η ασθένεια αυτή είναι ανίατη.

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Αναγέννηση στις 1-15/5/1980].