Τάκης Μαύρος : Το μεγάλο τζαμί του Ναυπλίου είναι καιρός ν’ αποκατασταθεί

Μεταξύ των ιστορικών κτιρίων του Ναυπλίου, μια σημαντική θέση κατέχει το «Μεγάλο Τζαμί», στο νοτιοανατολικό τμήμα της κεντρικής Πλατείας του Συντάγματος.
        Ιστορική κληρονομιά, από τα χρόνια της πρώτης Ενετοκρατίας, αν όχι και παλιότερα, μετατράπηκε σε τζαμί από τους Τούρκους στα χρόνια της πρώτης Τουρκοκρατίας (1540-1686), ξανάγινε χριστιανικός ναός του Αγίου Αντωνίου στη δεύτερη Ενετοκρατία (1686-1715) για να καταλήξει και πάλι τζαμί στην περίοδο της δεύτερης Τουρκοκρατίας (1715-1822).

Το μεγάλο τζαμί στο Ναύπλιο

        Μετά την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας, χρησιμοποιήθηκε σαν αίθουσα δημοτικού (αλληλοδιδακτικού) σχολείου, και εκεί μέσα ο Άγγλος Μάσσον (Edward Masson) έδινε κάθε Κυριακή τα πρώτα μαθήματα νομικών και πολιτικών επιστημών, που διδάχθηκαν στην ελεύθερη Ελλάδα.
        Το τζαμί αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα στολίδι για την πόλη του Ναυπλίου και ίσως θα πρέπει, τώρα που λαμβάνονται μέτρα και καταστρώνονται σχέδια για τον εξωραϊσμό της πλατείας του Συντάγματος, κάποια φροντίδα να ληφθεί και για την τύχη του. Γιατί πρέπει να ομολογήσουμε ότι η στέγαση ενός κινηματογράφου, και τι κινηματογράφου μάλιστα, αν κρίνει κανείς από τα films που προβάλλονται, κάτω από τον τρούλο ενός θρησκευτικού μνημείου δεν μπορεί να θεωρηθεί η πιο ενδεδειγμένη χρησιμοποίησή του.
        Την εποχή που όλες οι χώρες της Ευρώπης καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να προσελκύσουν τους πλούσιους επισκέπτες του μουσουλμανικού κόσμου, προ καιρού μάλιστα οι εφημερίδες δημοσίευσαν την είδηση ότι ο Πάπας ενέκρινε σχετική πρόταση για την ανέγερση τζαμιού στη Ρώμη, αποκλειστικώς και μόνο για να προσελκύσουν τους μουσουλμάνους τουρίστες, ίσως να μην είναι ούτε φρόνιμο ούτε σκόπιμο εμείς, που έχουμε έτοιμο αυτό το τζάμι, να του επιφυλάσσουμε τόσο προκλητικά και για ασήμαντα οικονομικά οφέλη, ένα τόσο ασυμβίβαστο προορισμό.
        Έπειτα, δεν είναι μόνο θέμα πολιτικής ή οικονομικής σκοπιμότητας. Είναι και κάτι άλλο, λεπτότερο και σοβαρότερο. Δεν επιτρέπεται να μιλούμε για πολιτιστική κληρονομιά, για ελληνοχριστιανικά ιδεώδη, για μακραίωνα πολιτισμό, και ταυτόχρονα ένα θρησκευτικό τέμενος, έναν παλιό χριστιανικό ναό να τον χρησιμοποιούμε για κινηματογράφο. Όχι Τούρκικος, όχι Κινέζικος, ό,τι και να είναι, έχουμε υποχρέωση στους εαυτούς μας πρώτα να του δείξουμε σεβασμό.
        Οι Τούρκοι όλους τους χριστιανικούς ναούς της Πόλης τους μετέτρεψαν σε μουσεία. Δεν τους έκαναν κινηματογράφους. Το ίδιο, μαθαίνω, πως έχουν κάνει και οι Βούλγαροι με τα 5-6 τζαμιά, που τους άφησαν οι Τούρκοι μόνο στη Σόφια. Δεν θα μπορούσαμε να βρούμε και εμείς κάποιον τέτοιο προορισμό; Κάτι που να συμβιβάζεται καλύτερα με την αξιοπρέπεια τη δική μας;
        Δεν προτείνεται να επαναληφθεί αυτό, που έγινε όταν πετάχτηκε κυριολεκτικά στον δρόμο ο Τάκης Κωστούρος, αυτός που έδωσε μια ζωή και ό,τι είχε για να προβάλει το Μπούρτζι και το Ναύπλιο. Θα πρέπει να αποζημιωθούν λογικά και νόμιμα οι ενδιαφερόμενοι και αν και καθόσον δικαιούνται, και το τζαμί να περάσει στα χέρια του κράτους, του Δήμου ή του Ε.Ο.Τ., έτσι που να γίνει δυνατή η αποκατάσταση όχι της λειτουργίας του, κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ πρόωρο, αλλά τουλάχιστον η μνημειακή του εμφάνιση, όπως έγινε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, όπου υπήρχε ένα ερείπιο τζαμί και το αποκατάστησαν, ξοδεύοντας σοβαρά ποσά.

Το Κουρσούμ Τζαμί ή Τέμενος Οσμάν Σαχ, Τρίκαλα, Θεσσαλία

        Και όπως και να το πάρουμε, τα Τρίκαλα μπορεί να έχουν μια πολύχρονη πνευματική παράδοση, αλλά δεν έχουν την τουριστική προβολή του Ναυπλίου.

Βιβλιογραφικά στοιχεία: Μιχ. Λαμπρυνίδη, Η Ναυπλία, έκδ. 1952, σσ. 83,129-130.

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Αγώνας περί το 1980].