Τάκης Μαύρος : Τότε, τον παλιό καλό καιρό, που όποιος προλάβαινε, δίκαζε

Όπως είναι γνωστό, στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, τις διαφορές τους οι Χριστιανοί ραγιάδες τις έλυναν μεταξύ τους, με αποφάσεις που έπαιρναν οι δημογέροντες, οι προεστοί όπως λεγόντουσαν τότε οι τοπικοί μεγαλονοικοκυραίοι. Για τις μεγάλες και σοβαρές διαφορές κατέφευγαν στα πολυέξοδα τουρκικά δικαστήρια. Στις περιοχές όμως όπου υπήρχαν εκκλησιαστικές αρχές, είναι φυσικό η απονομή της δικαιοσύνης να περιερχόταν στη δικαιοδοσία του εκάστοτε δεσπότη ή άλλου τιτλούχου κληρικού.
        Μια τέτοια περίπτωση, χαρακτηριστική της σοφίας με την οποία γινόταν τότε η απονομή της δικαιοσύνης, αναφέρεται στο Αρχείο της Ύδρας και δημοσιεύεται εν συνέχεια [1]:

«Τω ευγενεστάτω κω κυρίω καπετάν Γεωργίω και ζαμπίτη Ύδρας και Αίγινας τω εν Χώ ημίν λίαν αγαπητώ και περιποθήτω, ευχετικώς, εις την Ύδραν. Την ευγένειάν της ολοψύχως εν Κω ευχόμενοι πατρικώς ευλογούμεν.
+ Και μετά την ερώτησιν της εφετής ημίν αγαθής της υγείας δηλοποιούμεν αυτή, ότι προχθές περιχαρώς έλαβον ευγενικόν αυτής γράμμα, εξ ου πληροφορηθέντες τα της αγαθής της υγείας εχάρημεν. Επομένως είδαμεν να μας γράφη δια την γυναίκα του γερο-Παναγιώτη, οπού αναμεταξύ αυτής και της γυναικός του σακελλαρίου ηκολούθησε καυγάς, και την έδειραν, και δια τούτο δικαίως εσυγχίσθη η ευγένειά της, ωσάν οπού και ημείς βλέποντάς την, εσυγχίσθημεν μεγάλως κατά του σακελλαρίου και της γυναικός του, και αμέσως τους εκράξαμε εις το λιμάνι, παρών και οικονόμος, και Μιχαλάκης, και Σπύρος και Μήτρος, και πολλοί άλλοι, τους εδείραμεν σφοδρώς τον τε σακελλάριον και την γυναίκα του, τόσον οπού τέσσερα πέντε ξύλα ετζάκισα εις των δυονών την ράχην, μ’ όλον οπού ο Θεός γινώσκει (καθώς μετέπειτα εντελώς επληροφορήθημεν) δεν ήταν ο σακελλάριος εις το παρόν και εις τον καυγά, αλλά αι γυναίκες αναμεταξύ τους εμάλωσαν και εδάρθηκαν, με το να είπε η γερόντισα λόγια κατά της παπαδιάς άπρεπα. τόσον οπού ή αυτή μόνη της να σκοτωθή, ή έπρεπε να πέση εις την θάλασσαν να πνιγή· μ’ όλον τούτο εδικαιολογήσαμεν την γερόντισαν και καταδικάσαμεν τον παπά και την παπαδιά εις παιδείαν, τόσον οπού αρρώστησαν από ταις πολλαίς ξυλιαίς και οι δύο, και χάλια η παπαδιά είναι πληγωμένη· προς τούτοις αποφασίσαμεν να πάρη τα αμύγδαλά της, τα οποία και τα έλαβε, να πληρώση και τα ιατρικά της, και υποσχέθηκαν να ησυχάσουν· και δια τούτο, να έχης την ευχήν, με το να επαιδεύθη ο σακελλάριος και η γυναίκα του, και εζημιώθηκαν, και τους έγινε μεγάλο ρεζιλίκι, παρακαλούμεν πατρικώς την ευγένειάν σας, εις την διάταξιν αυτήν, και παιδείαν και διόρθωσιν, να μείνη ήσυχος εις τούτο και η ευγένειά της· και πάλιν όπως αγαπά ως ζαμπίτης ας κάμη.
Ταύτα μεν, τα δε έτη της είησαν θεόθεν πλείστα και πανευτυχή.
α ω ς (1806) Αυγούστου κγ’
Της ευγενείας της όλος πρόθυμος και εν Χριστώ διάπυρος ευχέτης
+ Ο Αιγίνης και Ύδρας Αμβρόσιος»

        Ας έχουν λοιπόν υπόψιν τους, τόσον οι ιερείς με τας πρεσβυτέρας των, όσο και οι νεαροί διάκοι, αλλά και όλον το Χριστεπώνυμον πλήρωμα, ότι η ποιμαντική ράβδος δεν βρίσκεται κατά τύχην εις τας χείρας των μητροπολιτών.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

1. Αρχείον της Κοινότητος Ύδρας 1778-1832, εν Πειραιεί 1921, τ. Β’, σσ. 420-421.

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Αγώνας τον Ιανουάριο του 1980].