Τάκης Μαύρος – Το πράσινο

Κάποτε, νομίζω, επί Γιάννη Μεταξά, έπιασε τον Δήμο Αθηναίων η μανία των αναδασώσεων και δενδροφυτεύσεων κι άρχισαν να δενδροφυτεύουν τα πάντα. Δεν γλίτωσε ούτε η Ακρόπολη.
        Λίγα χρόνια αργότερα, αμέσως μετά την Κατοχή, ένας Άγγλος καθηγητής του Βρετανικού Συμβουλίου, λάτρης της Ελλάδας αλλά και ανελέητος είρων, δημοσίευσε ένα χαριτωμένο αλλά και πικρό για τις αλήθειές του βιβλίο για την Ελλάδα της εποχής του, και φυσικά δεν άφησε να του φύγει η ευκαιρία ν’ ασχοληθεί με δηκτική ειρωνεία και με τα φυτεμένα δέντρα στον λόφο της Ακρόπολης. Χρειάστηκε ένας Πικιώνης (1958-59;) για να μπορέσει να δώσει λίγο γούστο στο δασάκι και στην περιοχή με τη γνωστή καλαισθησία του.
        Η ασυλλόγιστη αυτή μανία να φυτεύονται δέντρα, οποιαδήποτε και οπουδήποτε, δεν περιορίστηκε μόνο στην Αθήνα. Η Πάργα έχει πάνω από την πόλη ένα ωραιότατο κάστρο, πολύ καλά διατηρημένο. Εφύτεψαν πεύκα, τόσα και έτσι, που να μην διακρίνεται πια από την πόλη. Το ίδιο και με το κάστρο του Αγίου Γεωργίου στην Κεφαλονιά. Εκεί, μάλιστα, προχώρησαν φυτεύοντας και μέσα στο κάστρο. Το ίδιο και στη Ζάκυνθο και στη Ναύπακτο, και σε πολλά άλλα μέρη, που δεν τα έχω πρόχειρα τώρα.
        Το ίδιο έγινε και με την Ασπίδα του Άργους. Ευτυχώς, όμως, ο θεός της πόλης σέβεται το τοπίο πιο πολύ από τους ανθρώπους κι ελπίζω ότι θα κρατήσει τα μικρά δεντράκια κακορίζικα και ατροφικά όσο μπορέσει περισσότερο.
        Οι απρογραμμάτιστες αυτές και βιαστικές δενδροφυτεύσεις γίνονται γιατί τις σχετικές πρωτοβουλίες παίρνουν πρόσωπα ενθουσιώδη πιθανόν αλλά τελείως αναρμόδια. Και όχι μόνο στο Άργος. Είδα ωραιότατους δρόμους (Αθηνών – Κορίνθου), με μοναδική θέα προς τη θάλασσα, όσο οι διάφορες βιομηχανικές εγκαταστάσεις επιτρέπουν αυτή τη θέα, να είναι πυκνά δενδροφυτευμένοι με ροδοδάφνες, έτσι που σε λίγα χρόνια οι ταξιδιώτες δεν θα βλέπουν παρά μόνο δάφνες.
        Έξω από το Άστρος, προς τον Άγιο Ανδρέα και δίπλα στον δρόμο, υψώνεται ένας λοφίσκος. Στην κορυφή του βρίσκεται ένα μικρό αλλά παλιό εκκλησάκι, οι Άγιοι απόστολοι, και σε μικρή απόσταση σώζεται σε καλή κατάσταση ένα κτήριο, αντιπροσωπευτικό μνημείο της λαϊκής αρχιτεκτονικής των αρχών του 17ου αι. Μνημεία σπάνια πια για την περιοχή. Κάποιος κάποτε δενδροφύτευσε τον λοφίσκο, τα πεύκα μεγάλωσαν και σήμερα δεν φαίνεται πια ούτε ναός ούτε κτήριο.
        Κάτι παρόμοιο έγινε και με την Αρβανιτιά του Ναυπλίου. Από τον αγαπημένο αυτό περίπατο ντόπιων και ξένων, δεν φαίνεται πια η θάλασσα και σε λίγο καιρό δεν θα φαίνεται και το Παλαμήδι.
        Θα ήθελα να κάναμε μια σύγκριση με το αυστηρό και επιβλητικό μέσα στη γύμνια των βράχων του κάστρο της Ακροκορίνθου, τον Μυστρά μέσα στην ερημιά του, την Τίρυνθα, τις Μυκήνες. Θα ήταν καλύτερα αν ήσαν πνιγμένα μέσα στο πράσινο τον πεύκων, των ευκαλύπτων και των κυπαρισσιών; Ειδικά για τις Μυκήνες θα ήθελα να σημειώσω ότι είδα πέρυσι [1974] να προβάλλουν δειλά-δειλά στην αρχή τα πρώτα πευκάκια. Ρώτησα: ποιος σας είπε να τα φυτέψετε; Μου δόθηκε μια αόριστη απάντηση. Άλλο πράγμα η ανάγκη σε πράσινο των πόλεων κι άλλο τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι. Το Ναύπλιο πιθανόν να θέλει πράσινο, όχι όμως η Αρβανιτιά ούτε το Παλαμήδι. Το ίδιο και το Άργος. Βρίσκεται μέσα σε μια καταπράσινη πεδιάδα, αλλά το ίδιο δεν έχει ούτε πάρκα ούτε δενδροστοιχίες, και ίσως θα ’πρεπε να δενδροφυτευθούν, όχι όμως και η Λάρισα.
        Και μια κι αναφέραμε την ακρόπολη αυτή του Άργους, ας προσθέσουμε ότι στην παλιά οχυρωματική η πρώτη φροντίδα του καστροφύλακα ήταν η αποψίλωση της γύρω από το κάστρο περιοχής.
        Πράσινο, λοιπόν. Σύμφωνοι. Αλλά μόνον εκεί όπου πρέπει και όπως πρέπει.

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Αργειακόν Βήμα στις 26/1/1975].