Ήρεμο πετρονήσι, γαλήνιοι Υδραίοι, χωρίς κοντογέντεκα και σαλαρμάδες στο ζουνάρι τους, πουλάνε κομπολόγια, σφουγγάρια, πήλινα πιάτα με αρχαϊκές παραστάσεις, άλλες σεμνές και ιεροπρεπείς και άλλες όχι, ψήνουν και κανένα χταποδάκι, νοικιάζουν και τα δωμάτιά τους κι όλα κυλάνε ειρηνικά και αναμάρτητα.
Τα πράγματα όμως δεν ήσαν πάντα έτσι ειδυλλιακά στην Ύδρα.
Από τις αρχές του 17ου αιώνα, όταν μια ομάδα αλβανοφώνων, κυνηγημένη άγνωστο για ποιο λόγο, από τους άλλους Μοραΐτες, κατέφυγε στην Ύδρα, πολλά πράγματα άλλαξαν μέχρι σήμερα.
Σκληροί άνθρωποι από γεννησιμιού τους, έγιναν σκληρότεροι από τη φυσική φτώχεια του νησιού τους. Η ζωή τούς είχε αναγκάσει να είναι μαχητικοί και επίμονοι στην απαίτηση του δίκιου τους αν το ’φερνε η ανάγκη, αλλά και του άδικού τους, με αποτέλεσμα να "ενσπείρουν" το σεβασμό στους γείτονές τους.
Χαρακτηριστικό αυτού του «σεβασμού» είναι και το ύφος ενός γράμματος που στέλνει το 1798 ένας Χασάν μπέης, προφανώς κάποιος ανώτερος διοικητικός υπάλληλος του Ναυπλίου προς τους προεστούς της Ύδρας [1]. Χαρακτηριστικό των συνθηκών και της ανασφάλειας που επικρατούσαν τότε στις εμπορικές σχέσεις των ανθρώπων.
Ο αναγνώστης, αν συνεχίσει την ανάγνωση, θα διαπιστώσει το καλόβολο και καλοσυνάτο ύφος, με το ποιο ο Τούρκος διοικητικός υπάλληλος «υποβάλλει» θα έλεγα τα παράπονά του στους Υδραίους προεστούς. Κι απ’ αυτό θα μπορέσει να σχηματίσει μιαν ιδέα για το διστακτικό τρόπο με τον οποίον ήρχοντο σ’ επαφή οι Τούρκοι με τους ανοικονόμητους αυτούς ραγιάδες τους.
«Εκ μέρους του ενδοξοτάτου Χασάν μπέη εφέντη προς σε λόγου σας, γέροντες και προεστοί της Ύδρας.
Σας χαιρετώ. Εδώ ήλθαν δύο παιδιά εδικά μας Αναπλιώτες, οπου ήτον ευτού φερμένοι με ζαερε να πουλήσουν εις την πολιτείαν σας ζερζαβατικα (λαχανικά) και βαμπάκι και κότες. και αυτού εβγήκαν κάποιοι κακότροποι και επήγαν την νύχτα να τους σκοτώσουν και εβάρεσαν τον ένα με το μαχαίρι, και τον έκοψαν το μισόν λαιμόν και τώρα είναι εις το ιατρόν και ιατρεύεται και ο θεός το ηξεύρει ιατρεύεται ή δεν ιατρεύεται. αυτά τα πράγματα όμως οπού γίνονται εις τον τόπο σας, να έχετε τέτοιους ανθρώπους εις τον τόπον σας να βαρούν να σκοτώνουν τους Τούρκους, δεν είναι καλά πράγματα και αυτά στοχασθήτε τα ως γνωστικοί οπού είσαστε. οι εδικοί σας καθημερινώς έρχονται εδώ, ποτέ δεν εστάθη τρόπος να πειράξουν κανειν, νε με λόγον, νε με τρόπον, ούτε καμπούλι το κάνομεν (δεν το παραδεχόμαστε), με το να είμαστε γειτόνοι και να είστε και πιστοί ραγιάδες της βασιλείας μας.
τώρη βλέποντας παρόμοια μαχαίρια το βιλαέτι εσηκωθήκαν όλοι και φωνάζουν τί είναι αυτά οπού γίνονται. εμείς ποτε κανειν δεν επειράξαμεν, σαν γειτόνοι. και εμας δια τί να μας σκοτώσουν. όμως αυτά τα πράγματα δεν είναι καλά, επειδήτις και είμαστε γειτόνοι. αυτός ο βαρεμένος ήφερε πράγμα να πουλήση κατα το δεφτέρακι οπού σας περικλείομε εις την παρον, και του το εδιγούμησαν, και εχάθη κατά κράτος, παρα τώρα να σταθήτε ναν του τα μαζώχτε αυτά τα ασπρα, όσα κουστάριζε κατά το δεφτέρι, και ναν του τα στείλτε γράφοντας μας. και το πώς ακολούθησε καταλεπτως, όμως μην λείψετε αυτα τα άσπρα ναν τα στείλετε χωρις άλλο δια να ησυχάσουν τα πράγματα, ότι είναι κόσμος ετούτος, βιλαέτι, και σαν φρόνιμοι οπού είστε στοχαστήτε δια να μας βγάλετε απο τέτοιους μπελάδες και να μας αποκριθήτε πώς εστάθη. ταύτα.
(1798 Νοεμβρίου Ανάπλι.
Το παρον δοθη των γερόντων και προεστων της νήσου Ύδρας, εις Ύδρα.
Ζαρζαβάτι και κότες και κρομύδια και σαρώματα
έκοψαν όλα και νεροκολοκύθια ... γρόσια 92
και γρόσια μετρητά οπού μου τα
πήρε ο Λάζαρος … ’’ 57
2 καΐκια έτι κολοκύθια όλα 1000 ... " 75
ένα καΐκι ζαρζαβάτι ... " 31
450 οκ. βαμπάτζι προς 16 ας ... " 180
Νικολη Μαρμπέρι δανεικα … γρόσια 5
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Ιστ. Αρχ. της Κοιν. Ύδρας, 1778-1832, τόμ. 1 (1718-1802), εν Πειραιεί 1921, σσ. 186-187.
[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αναγέννηση στις 22/7/1982].
%20recto.jpg)
%20recto.jpg)
No comments:
Post a Comment