Τάκης Μαύρος : ΜΑΥΡΑΣ ή ΜΑΥΡΟΣ: Παλαιά επώνυμα στη σύγχρονη Αργολίδα (Κουτσοπόδι)

Η οικογένεια Μαύρας ή Μαύρος ξεκινά από το χωριό Κουτσοπόδι, όπου η αρχαιότερη μνεία της, ένας Σπύρος Μαύρας και άλλοτε Μαύρος, υπογράφει ως μάρτυς σε διάφορα έγγραφα στο ανέκδοτο αρχείο του οπλαρχηγού Τάσου Νέζου, από το 1824. Παλαιότερες πληροφορίες στην οικογένεια δεν υπάρχουν, εκτός οπό την επίμονη παράδοση ότι «εμείς έχουμε έρθει στην Αργολίδα από τα μέρη των Πατρών», και ότι είχαμε το προσωνύμιο (παρατσούκλι) «Καραμπάτσος».
        Με βάση αυτά τα δύο στοιχεία, αναζητήθηκαν περισσότερα στο χωριό Ζακύνθου Καταστάρι, όπου αναφέρεται τοπωνύμιο «στου; ή στη; Μαύρα». Αλλά οι έρευνες υπήρξαν άκαρπες. Το επώνυμο δεν διασώζεται, όπως και το «Καραμπάτσος», που είναι γνωστό στα Ζακυνθινά επίθετα με την έννοια του «πονηρός, καπάτσος». Το έχω ακούσει ως : «Αυτός είναι μία καραμπάτσα»!
        Πρόσφατα η κ. Ντ[ιάνα] Αντωνακάτου, κατά τη διάρκεια ερευνών της για τη Βυζαντινή Κεφαλονιά στο Τοπικό Ιστορικό Αρχείο Αργοστολίου, απάντησε το επίθετο Μαύρος στα βιβλία συμβολαίων του νοταρίου Κεφαλονιάς Γεωργίου Μεταξά, και συγκεκριμένα στο Α' βιβλίο του (περιοχή Λιβαθώς, 1638 —1659), με ημερομηνία 12.4.1644. Ένας Νικολό Μαύρος του Ιωάννου, υπογράφει ως μάρτυρας σε κάποιο σημαντικό συμβόλαιο. Στον Ελιό, επίσης, περιοχή γειτονική της Λιβαθώς, υπάρχει και σήμέρα χωριό Μαυράτα.
        Μια πρόσθετη πολύ χρήσιμη πληροφορία μου έδωσε το πρόσφατο βιβλίο του κ. Ντ[ίνου] Κονόμου, Ζάκυνθος, Εκκλησιαστικά, Αθήνα, σ. 131. Εκεί απαντάται ένας άλλος Κυριάκης Μαύρος να βεβαιώνει ως μάρτυς σε «βραβείον» (βρέβιον: κτηματολόγιο) της μονής του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου της Κοψιδούς στο Κάστρο Ζακύνθου. Το κτηματολόγιο αυτό έχει συνταχθεί στην Αγία Μαύρα (Λευκάδας) στις 25.5.1478 και υπογράφεται από κατοίκους που γνώριζαν την κτηματική περιουσία της Μονής και που προφανώς ήσαν Ζακυνθινοί. 

        Τέλος ας προστεθεί εδώ ότι στο «Πρακτικόν» της Λατινικής Επισκοπής Κεφαλληνίας του 1264 επισημαίνονται όνομα και κτήματα βυζαντινού «Μαύρου του Αληθινού" στην περιοχή της Ανωής, όπου κατά την κ. Αντωνακάτου, έχουν διασωθεί τοπωνυμικά σημαντικών εκτάσεων, όπως «Μαύρη», «Μαυράτο», «Μαυρέικα», στα ίδια ακριβώς σημεία στα οποία αναφέρονται και στο «Πρακτικόν» του 1264.
        Τα στοιχεία αυτά που έχουν συγκεντρωθεί μέχρις ώρας, βέβαια δεν αποδεικνύουν τίποτε. Αποτελούν απλώς εν δείξεις για την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι έρευνες όποιου θα είχε ενδεχομένως τη διάθεση ν' ασχοληθεί με την προέλευση της οικογένειας Μαύρα ή Μαύρου.

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Ειδήσεις σε τρεις συνέχειες (1,2 και 3 Μαρτίου 1988].