Τάκης Μαύρος : Η χρησιμοποίηση ανηλίκων στον Βενετσιάνικο Στόλο

Στα χρόνια της Ενετοκρατίας, αλλά και νωρίτερα και αργότερα, η χρησιμοποίηση νεαρών παιδιών για τις βοηθητικές εργασίες πάνω στα σκάφη, για μια εκπαίδευση και προετοιμασία στο ναυτικό επάγγελμα, ήταν φαίνεται γενική. Πρόκειται για τους γνωστούς μας "ναυτόπαιδες", γνωστότερους ως "μούτσους" (από το ιταλικό mozzo). 
     Φαίνεται όμως ότι κατά την υπηρεσία-μαθητεία τους αυτή στον Βενετσιάνικο Στόλο, επικρατούσε κάποια αταξία, η οποία ανάγκασε τον τότε Γενικό Προβλεπτή Διοικητή Daniel Dolfin vα λάβει ορισμένα μέτρα περιστολής της, όπως ο ίδιος γράφει στην αναφορά τoυ προς τους προϊσταμένους του. Ας τον παρακολουθήσουμε:

Copia no. 1 

Συνημμένα στην έκθεση του Δανιήλ Δελφίνου

Illmo. et Eccmo. Sigr. Sigr. Colmo

Σελίς 787: "... Στα πλοία του Ελαφρού Στόλου (γαλλεάσες, γαλιώτες και γαλέρες), οι λοστρόμοι (comiti), νοσοκόμοι (celenti) και πάσης φύσεως τεχνίτες, έχουν υποχρέωση να έχουν τους παραγιούς τους, για να εκπαιδεύονται ο καθένας αντίστοιχα στα επαγγέλματα τους. Τους έχουν, αλλά είχε εισχωρήσει μια κάποια ακατάλληλη και καταχρηστική ελευθεριότητα, να (τους) εναλλάσσουν κατά τη διάθεσή τους, κάτι που αποτελεί μια πολύ μεγάλη παράλειψη προς το Δημόσιο συμφέρον. Αν ο αρχικός σκοπός, προς τον οποίον αποβλέπει ο θεσμός, είναι να υπάρχει νεολαία που να εκπαιδεύεται για να μπορέσει να υποκαταστήσει τους τεχνίτες όταν λείψουν, δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ απολύοντας εκείνους που έχουν μάθει κάτι (που έχουν αποκτήσει κάποια εμπειρία), για να τους υποκαταστήσουν από άλλους χωρίς καμμία γνώση. Για να σταματήσει αυτή η όχι λίγο επιζήμια συνήθεια (κατάχρηση), απαγόρεψα αυτή την ασυδοσία και διέταξα την Επιμελητεία να καταγράφει με κάθε λεπτομέρεια (à pelo e segno) αυτά τα παιδιά, ώστε μ' αυτό τον τρόπο να γίνεται γνωστό αν ανταλλάχτηκε κάποιο. Δεν κάνω με ταπεινότητα υπόδειξη στην Εξοχότητά σας, γιατί το παν είναι γνωστό στη σεβαστή της γνώση.

..."

Hummo, devotmo. obligmo. servitore
Daniel Dolfin 4o Kr. Provr. Capn. General


ΣΗMΕΙΩΣΕΙΣ

Το κείμενο έχει ληφθεί από το έργο του Σπυρ. Λάμπρου, Εκθέσεις των Βενετών Προνοητών της Πελοποννήσου, εκ των εν Βενετία Αρχείων εκδιδόμενοι, ΔΙΕΕ 5(1900), σσ. 605-823, σ. 778. Δημοσιεύτηκε στο Δελτίο του Τοπικού Ιστορικού Αρχείου Ναυπλίου, στο τεύχ. 6 (Νοε. 1988), σ. 96.