Τάκης Μαύρος : Από την αντίσταση στα χρόνια της Τουρκρατίας (β)

Εκτός από την εκδήλωση της ανταρσίας στα χρόνια της Β’ Ενετοκρατίας, που αναφέραμε ήδη [1], θα προσθέσουμε σήμερα μια ακόμη τέτοια περίπτωση, που σταχυολογούμε από τις αναφορές των Βενετών Προνοητών, αυτή τη φορά της Α’ Ενετοκρατίας [2]. Γράφει το κείμενο:

Ο Ευγενής Κύριος Victoris Diedo, ο οποίος υπηρετούσε ως baylus (πρεσβευτής, αντιπρόσωπος) και Capitaneo (στρατιωτικός διοικητής) του Ναυπλίου (1529 – 31) αναφέρεις στις προϊστάμενές του Αρχές:

«…
Απόμεινε γη σε μικρή έκταση (μετά τη συνθηκολόγηση με τους Τούρκους, το 1502, όπως βλέπει η Γαληνότητά σας στο (εσώκλειστο) σχέδιο, κατοικούμενη από Αλβανούς, οι οποίοι είναι από φυσικού τους κλέφτες, και στην περιοχή της Ερμιόνης (Castrin) είχαν συγκεντρωθεί μερικοί κλέφτες κατά διάφορους καιρούς και είχαν σχηματίσει μιαν ομάδα από 30 ή 40 εγκληματίες κοινού ποινικού δικαίου, σ’ έναν τόπο λεγόμενο Κρανίδι, υπαγόμενο στην Τουρκική περιοχή. Έχουν ενωθεί με άλλους κακοποιούς, που είναι εγκατεστημένοι σ’ αυτήν την περιοχή και κλέβουν από κει (την Τουρκική περιοχή) και τα φέρνουν εδώ, (και) υποθάλπουν (feve spalle) σ’ εκείνους από αυτούς που έρχονται να κλέψουν από εδώ και να μεταφέρουν εκεί. Γι’ αυτούς ήρθαν διάφοροι, λέγοντας ότι στα χρόνια των προκατόχων μου, όπως και στα δικά μου, Στρατιώτες και Αξιωματικοί που εστάλησαν (εκεί) με εντολή να εκτελέσουν διαταγές, όταν επιχείρησαν να το κάμουν χρησιμοποιώντας βία, τους κτύπησαν (τους αιφνιδίασαν, hanno havuto de le botte). Και ερχόμενος ο Σαντζάκης (ο Τούρκος νομάρχης, στρατιωτικός διοικητής) στη μεθόριο, απειλούσε ότι θα διέσχιζε τη χώρα με το σπαθί στο χέρι, γιατί υποστηρίζαμε και συνηρούσαμε τους ληστές.
     Ήρθε επίσης ένας ταχυδρόμος (schiavo) από την Πόλη, αποσταλμένος επίτηδες με γράμματα του Εκλαμπρότατου Piero Zen (πρεσβευτή της Βενετίας στην Κωνσταντινούπολη), επιμένοντας πολύ ν’ αποφασίσω να στείλω μιαν ομάδα εφίππων στρατιωτών και αξιωματικών με αυστηρότατη διαταγή να πιάσουν (οπωσδήποτε) κάποιον. Αυτοί, πηγαίνοντας συνέλαβαν δύο, και όταν επέστρεφαν στο δρόμο, όλοι οι δικοί τους επετέθησαν και απελευθέρωσαν τους άνδρες και τους εγλύτωσαν από τον ξυλοδαρμό (dettege de le botte).
     Ακούοντας αυτά ο απεσταλμένος (schiavo) είπε (parole di gran momento: ;). Αποφάσισα γι' αυτό να εκστρατεύσω προσωπικώς έφιππος και αιφνιδιαστικά τη νύχτα πολλές φορές, παίρνοντας μαζί μου τον αριθμό των Στρατιωτών που έκρινα κατάλληλο, και συνέλαβα την πρώτη φορά 17, τη δεύτερη 3 και την 3ρίτη 11, ανάμεσα στους δικούς μας και στους δικούς τους υπηκόους. Τους δικούς τους τους έστειλα στον Σαντζάκη τους. Τους δικούς μας, αφού ομολόγησαν τα εγκλήματά τους (μπρος στα οποία) η σφαγή των φτωχών οδοιπόρων είναι αδίκημα συγχωρητέο, και έχοντας υπόψη τα αναρίθμητα μαρτύρια και κακουργήματα που διέπραξαν, έβαλα να τους κομματιάσουν και [να] κρεμάσουν, και τους υπόλοιπους τους σκόρπισα από δω κι από κει αφήνοντας κατά μέρος τις άλλες χώρες και τοποθεσίες, σύμφωνα με την απόφαση της Γαληνότητά σας. Έβαλα επίσης να πυρπολήσουν μερικά χωριά, επειδή ήσαν σε τόπους πολύ πλησίον ή και μέσα στην Τουρκική περιοχή, και αν αυτό (το μέτρο) καθιερωθεί και συνεχιστεί, θα μπορέσει μια μέρα να δώσει κάποιο σημαντικό αποτέλεσμα, γιατί ασφαλώς αυτοί οι πράκτορες των Τούρκων εξ αιτίας αυτών των αφορμών διασπείρουν ζιζάνια παρένθεση (seminano parole de mala natura)».

ΣΗΜΕΙΩΣEIΣ

1. Τάκη Μαύρου : Η Αντίσταση στα χρόνια της Ενετοκρατίας (α), Δελτίο του τοπικού Ιστορικού Αρχείου Ναυπλίου, τεύχ. 5 (Οκτ. 1988), σσ. 78-79.
2. Κ. Σάθα, Μνημεία της Ελληνικής Ιστορίας, ΔΙΕΕ τόμ. 6, σ. 253.

[Δημοσιεύθηκε στο Δελτίο του τοπικού Ιστορικού Αρχείου Ναυπλίου, τεύχ. 8 (1989), σ. 126].