Τάκης Μαύρος : Τοπωνυμικά Αργολίδας : Δούκα, Κουρτάκι και Τουρνίκι

Δούκα και Δούκα – Βρύση. Μικροσυνοικισμός στη δυτική ορεινή Αργολίδα, ανάμεσα στα βουνά Τραχύ και Αρτεμίσιο. Ελέγχει τη διάβαση από τον κάμπο της Αλέας προς τον κάμπο του Άργους. Το όνομα Δούκας και ως βαπτιστικό και ως επίθετο, συνηθισμένο στα βυζαντινά χρόνια, έχει επιζήσει μέχρι σήμερα στο γειτονικό χωριό Καρυά, στο Ναύπλιο κ.ά. Ως βαπτιστικό απαντάται: Nicolo et Duca παιδιά του Sara Cuzzi Strathiota [1].

Κουρτάκι. Μικρό χωριό τρία χιλιόμετρα ανατολικά του Άργους. Πιστεύεται γενικά ότι προέρχεται από την τουρκική λέξη κούρτ (kurt), πού σημαίνει λύκος. Στη γειτονική Αρκαδία αναφέρεται στην περιοχή Γορτυνίας χωριό με το πιθανώς τουρκικό όνομα Συριάμ Κουρτάκι. Αλλά θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο V. Laurent αναφέρει την ύπαρξη σφραγίδας στη συλλογή Shaw [2]:

«Γραφάς σφραγίζω και λόγους του Κουρτ(ί)κη»

Την τοποθετεί χρονολογικά στον ΧΙΙ αι. και προσθέτει : 

«Ανώνυμο μέλος μιας οικογένειας πολύ διαδεδομένης αν κρίνει κανείς από τις πολλές φορές που αναφέρονται στα Χρονικά και σε χάρτες. Η σφραγίδα φέρνει την εσφαλμένη επιγραφή Κουρτήκη». 

Ίσως η γραφή Κουρτήκη να μην είναι καθόλου εσφαλμένη. Αυτό άλλωστε δείχνει και η μετατροπή του «η» σε «α» στη σύγχρονη προφορά και πολύ πιθανόν κάποιο από τη πολυμελή αυτή οικογένεια των Κουρτήκη να έχει κάποια σχέση με το χωριό του Άργους. Το επίθετο σώζεται ακόμη στο Νύφι της ανατολικής Μάνης, στην Αθήνα κ.ά.

Τουρνίκι. Χωριό στις βορεινές πλαγιές του όρους Κτενιάς. Ελέγχει τη διάβαση από τη Νεστάνη της Μαντινείας προς την Αργολίδα. Το όνομα ανήκει προφανώς σε μέλος της Ιβηριανής οικογένειας των Torning, που αργότερα μετατράπηκε σε Τορνίκης και διεσπάρη σε όλο τόν χώρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Κ. Σάθας, Doc. Strat. Ιllus., Μνημ. Ελλην. Ιστ. Τόμ. VIII, σσ. 344-345.
2. V. Laurent, Les bulles métriques dans la sigillographie Βyzantine, Ελληνικά τόμ. Ζ (1934) σ. 281, αριθ. 604.

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Αναγέννηση στις 8/2/1978].