Τάκης Μαύρος : Τοπωνυμικά Αργολίδας : Πυργέλα / Πυργέλλα

Για πολλά από τα χωριά της Αργολίδας έχει βρεθεί από πού ενδεχομένως προέρχεται η ονομασία τους. Για άλλα, η αναζήτηση είναι δυσκολώτερη, και πολλές φορές άκαρπη.
        Μια τέτοια δυσκολία παρουσιάζει και η προέλευση της ονομασίας του χωριού της Πυργέλας (με ένα λάμδα, γιατί τα δύο που του προσθέτουν τελευταία [Πυργέλλα] νομίζω πως είναι μια πολυτέλεια άσκοπη).
        Αφού εγκαταλείπονται προηγούμενες υποθέσεις [βλ. ανάρτηση], σήμερα αναφέρουμε το στίχο λαϊκού στιχουργού του 1770 (*), που περιγράφει τη ναυμαχία του Τσεσμέ και όπου αναφέρεται η λέξη:

        «… 

        Κι όταν τα πλάκωσε κοντά, αρχίζει με πολλή φωτιά
        πυριέλαις και κανόνια, έπεπταν σαν τα χιόνια

        ...»

Να λοιπόν ακόμη ένα χωριό που φέρει πιθανόν όνομα σχετιζόμενο με τα στρατιωτικά, όπως και τα περισσότερα άλλωστε χωριά της πατρίδας μας.

(*) Στο κείμενο: 1776. 

[Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Άργους Αναγέννηση στις 29/5/1976].

Τάκης Μαύρος : Λαογραφικές μνήμες : Το λάδι της εικόνας

Ο μόνιμος επιλοχίας Ευάγγελος Κ. βρισκόταν σε στενοχώριες. Μικρός ο μισθός, μεγάλη η οικογένεια, και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, αρρωσταίνει η γυναίκα.
        Κάτι μικροπράγματα που είχε πουλήθηκαν, αλλά δεν έφτασαν ούτε για κινίνο. Είχε έρθει ο άνθρωπος σε απόγνωση. Οπότε κάποιος γείτονας τον συμβούλεψε : «σου μένει εκείνο το παλιό εικόνισμα, δεν το πας αμανάτι στον Πηλαλητή (διάσημο τοκογλύφο) να σηκώσεις μερικά λεφτά να τα φέρεις βόλτα κι έχει ο Θεός»;
        Πράγματι, παίρνει την εικόνα ο Βαγγέλης, πηγαίνει στον κυρ-Γιάννη τον Πηλαλητή και σηκώνει 25 δραχμές.
- Και με τον τόκο 30. Σύμφωνοι, Βαγγέλη;
- Σύμφωνοι, κυρ-Γιάννη.
        Έπειτα από λίγο καιρό, κάπου βρήκε τις 30 δραχμές και τις πάει στον δανειστή.
- Να κυρ-Γιάννη τα λεφτά σου και σε ευχαριστώ πολύ.
Παίρνει τα λεφτά ο κυρ Γιάννης, τα μετράει, τα βάζει στο συρτάρι και αρχίζει μια κουβέντα περί τον καιρό και διάφορα. Καμμιά φορά του λέει ο επιλοχίας :
- Κυρ-Γιάννη, δεν μου δίνεις εκείνο το εικόνισμα να πάω να φύγω;
- Μα μου χρωστάς ακόμα 10 δραχμές.
- Γιατί, κυρ-Γιάννη, 30 δεν είχαμε πει; Μου ζητάς κι άλλα τώρα;
- Βρε αντίχριστε, για το λάδι στα ζητάω. Έκανε να μείνει η εικόνα τόσο καιρό χωρίς καντήλι;

Τάκης Μαύρος : Λαογραφικές μνήμες : Το απόρρητο των επιστολών

Οι πιο αληθινές ιστορίες δεν έχουν συμβεί

πάντα στην πραγματικότητα

Edmond About

«Γκαπ-γκαπ, γκαπ-γκαπ» χτυπούσε το «ρόπτρον» του παλιού δίπατου [σπιτιού] στα στενά δρομάκια του Ναυπλίου και το αρχοντικό σειόταν συνθέμελο. Θεόκουφος ο Στυλιανός, ο διανομεύς του τηλεγραφείου, δεν τσιγκουνευόταν τα χτυπήματα.
«Γκαπ-γκαπ, γκαπ-γκαπ». Κάποτε άνοιγε κάποια μπαλκονόπορτα και έβγαινε στο μπαλκόνι η νοικοκυρά:
- Ποιος;
- Ευχάριστον, ευχάριστον, φώναζε ο Στυλιανός κουνώντας το χέρι που κρατούσε το τηλεγράφημα, ένα χαρτάκι τυλιγμένο έτσι όπως τύλιγαν τα σκονάκια στα παλιά φαρμακεία.
Τρέχοντας κατέβαινε τα σκαλοπάτια η νοικοκυρά και άνοιγε την πόρτα. Ο Στυλιανός έβγαζε το πηλίκιο του υπαλλήλου των ΤΤΤ με το αριστερό χέρι και τείνοντας το δεξί του χέρι στην κυρία έλεγε:
- Tα συλλυπητήριά μου. Η κηδεία στις 4:30.