Saturday, December 17, 1977

Τάκης Μαύρος : Δεκέμβριος 1916: Το ανάθεμα του Βενιζέλου στο Άργος

1916. Ο [Ελευθέριος] Βενιζέλος έχει σχηματίσει στη Θεσσαλονίκη δική του φιλο-ανταντική κυβέρνηση, και ο διχασμός έχει γίνει πραγματικότητα. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Θεόκλητος, αποφασίζει, προφανώς όχι μόνο από δική του πρωτοβουλία, και παραγγέλνει στις κατά τόπους εκκλησιαστικές αρχές να αναθεματίσουν τον Βενιζέλο. Μητροπολίτης τότε στην Αργολίδα ήταν ο Αθανάσιος που με τη σειρά του αναθέτει στον Παπαμπόμπο να οργανώσει το “ανάθεμα” στο Άργος, αλλά αυτός τα καταφέρνει να μην αναμιχθεί ο ίδιος, και να αναθέσει στον εφημέριο παπά Δημήτρη Γεωργόπουλο από το Κιβέρι, τη σχετική φροντίδα.
        Σε συνεργασία με τον τότε δήμαρχο Άργους, τον Βαγγέλη τον Μπόμπο, καταστρώνεται το σχέδιο, πώς και πού να γίνει το “ανάθεμα”. Κατέληξαν 
στη “Βρύση”. Εκεί που είναι σήμερα το κτήριο του Ο.Τ.Ε. υπήρχε ένα οικόπεδο, και εκεί που παρκάρουν σήμερα τα αυτοκίνητα, στην ανατολική του πλευρά, ακριβώς κάτω από την πινακίδα που γράφει ότι “απαγορεύεται το παρκάρισμα”, υπήρχε τότε μια βρύση. Τόπος αναθέματος ορίστηκε εκεί κοντά στη βρύση, και πιο συγκεκριμένα, εκεί που είναι τώρα ένας μικρός ανοιχτός χώρος, κάτι σαν πλαταιΐτσα ανάμεσα στον Ο.Τ.Ε. και το μικρό καφενεδάκι.
        Όλοι οι βασιλόφρονες, οι “βασιλικοί” του Άργους, φορώντας ένα άσπρο τσεμπεράκι στο κεφάλι τους για να ξεχωρίζουν από τους αντίθετούς τους βενιζελικούς, περνούσαν εμπρός από τον τόπο του αναθέματος, διάλεγαν μια πέτρα, τη μεγαλύτερη που εύρισκαν, γιατί τότε πέτρες εύρισκες και στους κεντρικούς δρόμους του Άργους, και την πετούσαν επάνω στο σωρό φωνάζοντας: “Ανάθεμα”. Τραγουδούσαν κι ένα τραγουδάκι:

Τριανδρίας αρχηγός 
Βενιζέλος ο στραβός 
Δαγκλής και Κουντουριώτης 
του Έθνους ο προδότης
Μαρκαντωνάκης Κλέαρχος ο φαγάς 
πάντες θέλουν κρέμασμα

Οι δύο τελευταίοι στίχοι θυμίζουν κάπως μοντέρνα ποίηση, αλλά πάντως είναι αυθεντικοί. Έτσι διασώθηκαν.
        Υπήρχαν όμως και λιγοστοί βενιζελικοί, που δεν πήγαιναν να ρίξουν πέτρα στο ανάθεμα. Ένας από αυτούς ήταν και ο γερο-Μιχάλης ο Κατσάνος, πατέρας του Κατσάνου που είχε τις μπενζίνες μαζί με τον Καρκαμπά. Αυτόν τον μετέφεραν τα όργανα της τάξεως “σηκωτόν” για να ρίξει την πέτρα του. Ίσως από τότε να χρονολογείται η αντίληψη ότι η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική, γιατί ούτε ο συντάκτης του τότε Συντάγματος ούτε και των μεταγενέστερων θυμήθηκαν να το προσθέσουν.



        Βρέθηκαν όμως και μερικοί άλλοι που αρνήθηκαν να πάνε. Η ιστορία συγκράτησε τα ονόματά τους. Ήσαν ο Θανάσης Κατσούλας, ο μετέπειτα βιομήχανος που έκανε τα κολοφώνια, ο Θανάσης Νανόπουλος που είχε το μπακάλικο απέναντι από του Τριμπούκα, ο Μήτσος Κόλιας με την ταβέρνα και τη ρομβία, που νομίζω πως σώζεται ακόμη σε λειτουργία, ο μεγαλοταβερνιάρης Τάσος Παναρίτης, ο Παναγιώτης Βλασταράς, ο Ανδρέας Ρόκας ο κατοπινός βιομήχανος, ο Βασίλης Μαρούσης, ο Γιάγκος Μακρής ή Μακρυπουκάμισος από την Πυργέλα και μερικοί άλλοι. Είπαμε πως η ιστορία συγκράτησε τα ονόματά τους αλλά δεν συγκράτησε το πόσο ξύλο φάγανε.
        Τέτοιος μάλιστα ήταν ο ενθουσιασμός και τέτοιος ο παλμός που κατείχε τις Αργείτικες ψυχές τότε, ώστε και ο γυμνασιάρχης ο Παπαδιαμαντόπουλος οδήγησε τα παιδιά του γυμνασίου εν παρατάξει στον τόπο του αναθέματος για να ρίξουν και κείνα μια πέτρα. 
        Δυο-τρία από αυτά δεν ρίξανε. Ο ένας ήταν ο Κώστας Κεραμίδας, ο κατοπινός γιατρός, κι ο άλλος ο Στέφανος Μακρής ο σημερινός δικηγόρος, του οποίου τα αυτιά ίσως ακόμη να βουίζουν από τις “σφαλιάρες” που τους έδωσε ο αείμνηστος γυμνασιάρχης όταν ξαναγύρισαν στην τάξη. 
        Τί απέγινε όμως ο σωρός του αναθέματος; Πολλοί τον θυμήθηκαν ότι σωζόταν, αλλά σιγά σιγά χρησιμοποιήθηκε στα θεμέλια των γύρω οικοδομών.

Ο ΓΕΙΤΩΝ

Δημοσιεύτηκε στην εφημ. Αναγέννηση στιςς 17 Δεκ 1977

Τάκης Μαύρος : Ο αρχιπυροβολητής Piero Irlanda και το τραγούδι Ντιρλαντά

Γενικά πιστεύεται πως η λέξη «ντιρλαντά», που επαναλαμβάνεται σαν επωδός στο γνωστό τραγουδάκι, που άλλοτε ακουγόταν συχνά από τον ραδιοφωνικό σταθμό, αλλά τελευταία μόνο από τους τρουβαδούρους του Ναυπλίου, το βράδυ στις ταβέρνες της παραλίας, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μιαν επανάληψη άλογης λέξης, κάτι σαν το «τραλαλά» ή τα άλλα όμοια.
        Φαίνεται όμως, κρατουμένων πάντοτε των απαραιτήτων επιφυλάξεων, ότι το «ντιρλαντά» αυτό είναι όνομα πραγματικό, όνομα αρχιπυροβολητή, που υπηρετούσε στις τάξεις του βενετσιάνικου στρατού το 1539, και πιθανόν και παλιότερα, και είχε το όνομα Piero Irlanda. Το «ντ», που προτάσσεται, δεν είναι παρά η ιταλική πρόθεση di ή da που σημαίνει «από». Επομένως θα μπορούσε να μεταφραστεί : Πέτρος από την Ιρλανδία, και ίσως επειδή ήταν ξάκουστος ο αρχιπυροβολητής, από μια περίεργη επιμονή που δείχνει μερικές φορές η λαϊκή παράδοση στη διατήρηση ορισμένων λέξεων, το όνομά του διασώθηκε μέχρι σήμερα στο παραπάνω τραγουδάκι. 
        Το αξιομνημόνευτο όμως σ' αυτή την περίπτωση, και που ίσως ενδιαφέρει τους οικούντας ή παρεπιδημούντας την πόλιν ταύτην του Ναυπλίου, είναι ότι ο Piero Irlanda παρουσιάζεται για πρώτη φορά, από όσο τουλάχιστον είναι γνωστό στον γράφοντα, τοποθετούμενος σε στρατιωτική μονάδα στο Ναύπλιο. 
        Από το σχετικό έγγραφο, που είναι αρκετά μεγάλο και δύσκολο να μεταφερθεί από τα βενετσιάνικα εδώ, αποσπούμε μόνο τα εξής: 

«1539, 29 Januari
L' anderá parte che al sopra ditto nobel nostro Francesco Barbaro eletto Baylo et Provveditor a Napoli di Romania... et perche ditto baylo ne ha rechiesto con molta instantia che li concediamo uno maïstro... medico... et maïstro Piero Irlanda per capo di bombardieri, stia preso che esso Baylo et Provveditor nostro possa menar... et medesimamente maïstro Piero Irlanda per capo di bombardieri con le conditioni solite et consuete...»

Το αποδίδουμε στα ελληνικά σε ελεύθερη μετάφραση: 

«... ο ανωτέρω Ενετός ευγενής Francesco Barbaro, τοποθετημένος ως νομάρχης (;) [1] στο Ναύπλιο ... και επειδή ο ανωτέρω βάιλος με μεγάλη επιμονή το αξίωσε τού παραχωρούμε έναν γιατρό ... και τον Piero Irlanda ως αρχηγό των πυροβολητών, με την προϋπόθεση ότι ο ημέτερος νομάρχης θα μπορέσει να τοποθετήσει τον ... γιατρό ... και παρομοίως τον mastro Piero Irlanda ως αρχηγό των πυροβολητών με τους συνηθισμένους όρους και συμφωνίες ...»

        Οι περισσότεροι από τους μισθοφόρους «στρατιώτες» της Βενετίας, που πέρασαν από αυτόν τον τόπο συνέδεσαν το όνομά τους με την κατάληψη και εκμετάλλευση κάποιου χωριού, να όμως και ένας που έφυγε «με καθαρά χέρια», αφήνοντας το όνομά του σε ένα τραγούδι.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

1. Ο Baylus ήταν για τα οικονομικά και ο Provveditor για τα γενικότερα διοικητικά θέματα. 

[Δημοσιεύθηε στην εφημερίδα του Άργους Αναγέννηση στις 17/12/1977].

Thursday, December 1, 1977

Τάκης Μαύρος : Τάξη Εφέδρων Αξιωματικών Χαλκίδος 1937-1938

Την 1η Δεκεμβρίου 1977 διοργανώθηκε στην Αθήνα συγκέντρωση των αποφοίτων της Σχολής Εφέδρων Αξιωματικών Χαλκίδος, στην οποίαν είχαν καταταγεί την 1η Δεκεμβρίου του 1937. Στη συνάντηση συμμετείχαν 70 από τους 151 καταταγέντες, αλλά και κάποιοι από τους εκπαιδευτές τους.

Κατάλογος Εκπαιδευτών Σ.Ε.Α.Χ. 1937 – 1938  

α/α

Επώνυμο

Όνομα

Όπλο

Επάγγελμα

1

Παπαϊωάννου

Νικόλ.

    Πυρ/κον

Αντ/γος ε.α.

2

Μπενούκας

Γεώργ.

        

Αντ/γος ε.α.

3

Κριτσέλλης

Διον.

        

Αντ/γος ε.α.

4

Σκλαβούνος

Γεράσ.

        

Υπ/γος ε.α.

5

Σουραής

Γεώργ.

        

Ταξ. ε.α.

6

Κιούσης

Ζαφείρ.

        

Ταξ. ε.α.

7

Λεμονάκης

Νικόλ.

        

Ανώτ. αξ.

8

Βάλβης

Νικόλ.

        

Ανώτ. αξ.

9

Ανδρούτσος

Οδυσ.

        

Έφ. αξ.

10

Λιβάς

Γεώργ.

        

Έφ. αξ.

11

Παπαϊωάννου

Θεμ.

        

Έφ. αξ.

 

Κατάλογος μαθητών της Σχολής Εφέδρων Αξ/κών Πυρ/κού Χαλκίδας

(σειρά 1937-1938)  

 

Ονοματεπώνυμο

Όπλο

Επάγγελμα

1

Αγαθονικόπουλος Αγαθ.

Πεδ.

Φροντιστής

2

Αδριανός Αχιλ.

Ορειβ.

Οικ. αξ. Π.Ν.

3

Αθανασόπουλος Χρήσ.

Βαρύ

Επ. Γεν. Δ/ντής Υπ. Γεωργίας

4

Ακτουδιανάκης Ανδρ.

Ορειβ.

 

5

Αλεξόπουλος Κων/νος

     

 

6

Αλιφαντής Γεώργ.

     

Καθηγητής

7

Αναγνωστόπουλος Θεοδ.

     

Εμπορ. Σύμβ. Πρ.

8

Αναστασάτος Σπύρος

Πεδ.

Μαθηματικός

9

Αναστασιάδης Αρ.

Ορειβ.

Δικηγόρος

10

Ανδρέου Ευάγγ.

Πεδ.

 

11

Αντωνακόπουλος Χαρ.

     

Δ/ντής Ιδ. Επιχ.

12

Αντωνόπουλος Νικ.

     

Χημ. Μηχανικός

13

Αρκουδέας Δημ.

     

 

14

Αρφάνης Ευστ.

     

 

15

Ασηµακίδης Θεόδ.

Ορειβ

Ταξίαρχος ε.α.

16

Ασκοξυλάκης Εμμ.

     

Λυκειάρχης

17

Βαβουγιός Θεόδ.

Πεδ.

Τεχ. Γραφ.

18

Βαρβαρρήγος Διον.

Ορειβ.

Δ/ντής Υπ.

19

Βαρελάς Παν.

     

 

20

Βασιλείου Σόλων

     

Πολιτ. Μηχ.

21

Βογιατζής Παναγ.

 

 

22

Γεωργιάδης Ανδρ.

Πεδ.

 

23

Γεωργιλάς Κων/νος

Ορειβ.

Εφέτης Δ.Δ.

24

Γιαννόπουλος Ανδρ.

Βαρύ

Ηλεκτρ. Μηχ.

25

Γοζαδίνος Εμμ.

Πεδ.

 

26

Γραµµάτης Γεώργ.

Ορειβ.

 

27

Δασκαλάκης Κων/νος

     

Υπάλληλος

28

Δερμιτζάκης

 

 

29

Δημέας Αριστ.

Ορειβ.

Δικηγόρος

30

Δημητρακόπουλος Θεοδ.

Πεδ.

Δ/ντής Ταχ. Ταμ.

31

Δημόπουλος Αθαν.

Ορειβ.

 

32

Δημόπουλος Αντών.

     

Δημοδιδάσκαλος

33

Ζαννής Βελισ.

     

 

34

Ζάρναρης Κων.

     

 

35

Θεοδωρίδης Ιωάν.

     

 

36

Θεοδώρου Γεράσ.

     

Υπ. Υπορ. Εμπ.

37

Θεοδώρου Σπυρ.

Πεδ.

 

38

Θεοφίλης Δημ.

Ορειβ.

 

39

Θωμόπουλος Ιωάν.

     

Υπάλ. Δ. Αθην.

40

Καλιαμπέτσος Αναστ.

     

Έμπορος

41

Καλκάνης Ιωάν.

Βαρύ

Γεν. Δ/ντής ασφ. ΑΣΤΗΡ 

42

Κάλλιστρος Μιχ.

Πεδινό

Δ/ντής Εμπ. Επιχ.

43

Καλτσουνίδης Αθαν.

Ορειβ.

 

44

Καμπάνης Χρ.

Βαρύ

 

45

Καρανίκος Λυρήλ.

Ορειβ.

Πάρ. Ελεγ. Συν.

46

Κανελλόπουλος Θεμ.

Πεδ.

Καθηγ. Πανεπ.

47

Κεγιάογλου Σταύρος

Ορειβ.

Επιχειρ. Αυτ.

48

Κοιλάκος Πέτρος

Πεδ.

 

49

Κολυμπάδης Γεώργ.

     

Υπάλλ. ΝΠΔΔ

50

Κονταράτος Αντών.

     

Οικ. Έφορος

51

Κοντογιώργος Σωτ.

Ορειβ.

 

52

Κοντόπουλος Εμμ.

Βαρύ

 

53

Κόντος Κων/νος

     

Δ/ντής ΔΕΗ

54

Κοπανίτσας Δημ.

Πεδ.

Κτημ. Τράπ.

55

Κορακάκης Εμμ.

Ορειβ.

Βιομήχανος

56

Κορογιαννάκης Ελευθ.

Βαρύ

Πολ. Μηχ.

57

Κορομηλάς Ιωάννης

     

Πολ. Μηχ.

58

Κουδούνας Δημ.

     

Αν. Αξ. ε.α.

59

Κούνας Ανδρ.

Ορειβ.

ΡΡ «ΕΛΛΑΣ»

60

Κουτσούκος Σπυρ.

     

 

61

Κρούσσος Κων.     

     

 

62

Κυριαζής Βασ.

Βαρύ

 

63

Κώνστας Ζήσης

     

Υπ/ντής Γεν. Χημ. Κράτους

64

Λαζανάς Παν.

Ορειβ.

 

65

Λάζος Γεώργ.

Βαρύ

 

66

Λιουδάκης Εμμ.

Πεδ.

Υπάλ. ιδ.Ἐπιχ.    

67

Λογαριαστάκης Κων/νος     

     

 

68

Λουκίδης Λουκᾶς 

     

Μαθηματικός

69

Μακρής Κων.

     

Καθ. Παν. Θεσ.    

70

Μαλάνος Δημ.

     

Υπάλ. Υπουργ. Δημ. Έργ.

71

Μαντάς Ευάγγ.

Ορειβ.

Υπάλ.    

72

Ματθαιόπουλος Θεοδ

     

 

73

Ματσάκας Γεώργιος

Πεδ.

Λογιστής

74

Μαύρος Παν.

Ορειβ.

Κτηµατίας

75

Μήλιος Λεων.

Πεδ.

Τ. Δ/ντής Υπ. Γεωργ.

76

Μίλης Μιχ.

Ορειβ.

Δημ. Υπ.

77

Μιχαλόπουλος Κων.

     

Δικηγόρος

78

Μουρελάτος Σπυρ.

     

Δ/ντής Βιβλ. Βουλ.

79

Mπακάλης Πέτρος

     

 

80

Μπαρκάς Νικ.

     

τ. Οικ. Έφορος

81

Μπαρσάκης Νικ.

Βαρύ

 

82

Μποζιώτης Ιωάν.

Πεδ.

Εφορ. Δ/ντής

83

Μπόκαρης Κων.

Ορειβ.

 

84

Μπραλής Δημ.

Πεδ.

Συν/χος Γυμν/χης

85

Μυλωνάς Παν.

Ορειβ.

 

86

Ναξάκης Βασ.

     

Χημικός

87

Νικολαΐδης Ιωάν.  

     

 

88

Ξυλινάς Ευάγγ.

     

Λυκειάρχης

89

Οικονομόπουλος Λλέξ.

Βαρύ

 

90

Παλαυτσάκης Εμμ.

Ορειβ.

 

91

Παναγιωτόπουλος Ανδρ.

     

Υπάλ. ΗΣΑΠ    

92

Παναγιωτόπουλος Δημ.

Βαρύ

 

93

Παναγόπουλος Παν.

Ορειβ.

Γεωπόνος

94

Παναγόπουλος Ανδρ.

     

Μαθηµατικός

95

Παξιμάδης Θεόφ.

     

Γεν. Επιθ. Μέσ. Εκπ.

96

Παπαγεωργίου Θεµ.

     

 

97

Παπαγιαννόπουλος Ιωάν. 

     

 

98

Παπαδημητρίου Χαρ.  

     

Έμπορος

99

Παπαθανασίου Γεώργ.

Πεδ.

 

100

Παπακωνσταντίνου Χρ.  

Ορειβ.

 

101

Παπαναστασίου Σωκρ. 

     

Μαθηματικός

102

Παρασκευόπουλος Ευστάθ.  

     

Δ/ντής Ιδ. Επιχ.

103

Πατρώνας Δημ.

Βαρύ

Συν/χος Λυκ.

104

Πατρώνης Βασ.

Ορειβ.

 

105

Περάκης Αλεξ.

Πεδ.

 

106

Περδίκης Αναστ.

Ορειβ.

Γεωπόνος

107

Περίνης Χριστόφ.

     

 

108

Πλυντζανόπουλος Νικ.

     

Ανωτ. Αξ. ε.α.

109

Πουλιανίδης Ιωάν.

Βαρύ

 

110

Πραντούνας Μιλτ.

     

Πολ. Μηχ.

111

Πρωτούλης Νικ.

Ορειβ.

Επίτ. Δ/ντής Υπ. Συντ.

112

Ροκανάς Στεφ.

     

Διπλωμάτης

113

Ρώσσης Παν.

Βαρύ

 

114

Σαραντίδης Εμμ.

Ορειβ.

 

115

Σαφιολέας Κων.

Πεδ.

 

116

Σιάχος Χρηστ.

Ορειβ.

Δικηγόρος  

117

Σιούτος Ιωάν.

Πεδ.

Γυμνασιάρχης

118

Σκούρτας Παν.

Βαρύ

Υπαλ. Δημ. Νικαίας

119

Σπήλιος Κυριακ.  

Ορειβ.

Λογιστής

120

Σπηλιωτόπουλος Χαρ.

     

 

121

Σπυρίδωνος Ηρ.-Αλκ.

Βαρύ

Ιδιωτ. Υπάλ.

122

Σταθάκης Άγγ.

Ορειβ.

Επ. Γεν. Επ. Μ. Ε.

123

Στάθης Αλεξ.

     

Οικ. Έφορος

124

Στασινόπουλος Σωτ.

Βαρύ

Έμπορος

125

Σταυρίδης Εμμ.

     

Πολ. Μηχ.

126

Σταυρόπουλος Πλούτ.

Πεδ.

 

127

Σταυρουλάκης Παύλ.

Βαρύ

Έμπορος

128

Στίνης Γεώργ.

Ορειβ.

Έμπορος 

129

Στρατηγός Αλέξ.

Βαρύ

Έμπορος 

130

Στρατηγός Ανάργ.  

Ορειβ.

Σ/φος

131

Συρμαλάκης Κων/νος

Βαρύ

Πλοιοκτήτης

132

Σφακιανάκης Θεοφ.

     

 

133

Τάγκας Παν.

     

Γεωπόνος

134

Τζανάκος Στελ.

     

Συντ/ρχης ε.α.

135

Τομαράς Αθαν.

     

Αντιπ. Νομ. Συμβ.

136

Τσελεπιδάκης Γεώργ.

Ορειβ.

Φυσικός

137

Τσιλιμίγκρας Κων.

Βαρύ

 

138

Τσιλιμιδός Ελευθ.

Ορειβ.

Υπάλ. ΙΚΑ

139

Τσιμής ή Τσιμιδόπουλος Ανδρ.

     

Έμπορος

140

Φειδάς Ανδρ.

     

Πολ. Μηχανικός

141

Φιλίππου Κων.

Βαρὐ

Χημικός

142

Φλέγγας Γεώργ.

Ορειβ.

Λυκειάρχης

143

Φωκάς-Κοσμετάτος Γερ.

Βαρὐ

Δικηγόρος

144

Χαλιώτης Κων/νος

Ορειβ.

 

145

Χαρμπαλῆς Αλκ.

Πεδ.

Δικηγόρος

146

Χατζηαναστασίου Γεώργ.  

     

Υπ Υπ. Εμπορ.

147

Χατζηαντωνίου Σταύρος

     

Υποστρ/γος ε.α.

148

Χατζηγρηγορίου Ξενοφ.

     

 

149

Χατζηδιαμαντής Στ.

Ορειβ.

Υπ. Εργασίας

150

Χατζίκος Παν.

     

 

151

Χέλμης Γεράσ.

     

 

152

Χιωτάκης Σταύρ.

     

 

153

Ψιλιάκος Νικ.

     

Σ/φος

 

Τάκης Μαύρος και Γιώργος Μαύρος : Δυο αδέλφια στο αλβανικό μέτωπο του 1940

Το φθινόπωρο του 1940 η κήρυξη του πολέμου με τους Ιταλούς βρήκε τον πατέρα μου, Τάκη Μαύρο , έφεδρο ανθυπολοχαγό, κάπου στη Βέροια, απ’ όπο...