Thursday, September 1, 1994

Τάκης Μαύρος: Σταύρος ιερεύς Πιτσάκης, Τάκης Καχριμάνης του Πετρή, γιατρός - αντί για μνημόσυνο

Αντί για μνημόσυνο

Το 1950 αποστρατεύθηκα και εγκαταστάθηκα οριστικά στην Πυργέλα, όπου προσπάθησα να οργανώσω και μια μονάδα εξαγωγής εσπεριδοειδών, και τότε μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωριστώ και με τον γιατρό 
Τάκη Καχριμάνη και με τον παπα-Σταύρο [Πιτσάκη] και να εκτιμήσω καλύτερα την ανθρωπιά και τον ακέραιο χαρακτήρα και των δύο. Προοδευτικά μυαλά, έξυπνοι άνθρωποι, καλόκαρδοι συγχωριανοί.

Σταύρος ιερεύς Πιτσάκης

Ο παπα-Σταύρος είχε γεννηθεί στις αρχές του αιώνα μας στο χωριό Πουλακίδα και ανήκε σε λευιτικό γένος. Έλαβε μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου δοκίμασε όσες ταλαιπωρίες μπορούσε να δοκιμάσει ένας στρατός, που υποχωρεί μισοδιαλυμένος μέσα από εχθρικό έδαφος.
        Μου διηγιόταν πως, μια μέρα, κάτω από την πίεση μιας άγριας πολυήμερης πείνας, αναγκάστηκε μαζί με κάποιους άλλους να φάει έναν ... ψόφιο κόρακα. Τον άκουγα να διηγείται αυτή την ιστορία και θυμόμουν τον βυζαντινό στρατηγό Βελισάριο, που ονειρευόταν να έχει τέτοιους στρατιώτες για τους πολέμους του.
        Την υποχρεωτική θητεία του σε μοναστήρι την είχε κάνει στη Μονή Καρακαλά και, όταν έγινε παπάς, διορίστηκε εφημέριος σε κάποιο χωριό, νομίζω του Άστρους, όπου είχε και την πρώτη εμπειρία με τα «ανθρώπινα». Τον κάλεσαν μια μέρα να πάει να κηδέψει μια γυναίκα που είχε πεθάνει σ' ένα από εκείνα τα μεμονωμένα σπιτάκια που διακρίνονται στην ανατολική πλαγιά της Ζάβιτσας. «Πήγα», μου διηγιόταν, «και βρέθηκα μπρος σε μια γυναίκα πεθαμένη και ξαπλωμένη κατάχαμα. Ο άντρας της και 3 - 4 μικρά παιδάκια, πεσμένα πάνω της, έκλαιγαν ασταμάτητα. Έβαλα κι εγώ τα κλάματα κι έφυγα τρέχοντας και δεν έμαθα τι απόγινε».


Ο Παπά Σταύρος με την παπαδιά του

        Ο παπα-Σταύρος δοκίμασε την πικρία να δει να του σκοτώνουν τη γυναίκα του, θύμα των πολιτικών αθλιοτήτων του Εμφυλίου, και να μείνει χήρος με δυο μικρά παιδιά [*]. Δεν τον άκουσα ποτέ να πει τον παραμικρό λόγο για τους φονείς της, όπως επίσης δεν παραπονέθηκε για μια ετήσια «αργία», που του επέβαλε ο τότε Μητροπολίτης [Αργολίδας] Χρυσόστομος για κάποιο λόγο – δεν τον ρώτησα ποτέ για ποιον ακριβώς - αλλά απ' ό,τι άκουσα ήταν μια ποινή που θα πρέπει να σχετιστεί με τις πολιτικές διαφορές που χώριζαν ακόμη τότε όλους τους ανθρώπους, κι αυτούς ακόμη τους μητροπολίτες με τους ιερείς. Γιατί ήταν αριστερός, ένας φωτισμένος αριστερός, ένας «άνθρωπος» αριστερός, ο Σταύρος ιερεύς Πιτσάκης. 
        Πέθανε, μόνος, το 1979 από εγκεφαλικό επεισόδιο.


Τάκης Καχριμάνης του Πετρή

Διαφορετική ήταν η τύχη του Γιατρού, του Τάκη Καχριμάνη του Πετρή. Ανήκε σε ένα από τα παλαιότερα, πολυαριθμότερα και σημαντικότερα σόγια της Πυργέλας. Είχαμε γεννηθεί την ίδια χρονιά (1915) και γνωριστήκαμε στην Πυργέλα από τον πρώτο χρόνο της Κατοχής.
        Ήταν ένας εγκάρδιος, γεροδεμένος άντρας, όπως όλοι σχεδόν οι Καχριμαναίοι. Σπούδασε γιατρός στην Αθήνα και εξάσκησε το επάγγελμά του αρχικά στην Πυργέλα και αργότερα στο Άργος και τη Νέα Κίο.

Ο Τάκης Καχριμάνης

        Ήταν ενταγμένος στο ΕΑΜ και χάρις στην φρόνησή του και τη μετριοπάθεια τόσο του ίδιου όσο και του παπα-Σταύρου, το χωριό κατόρθωσε να περάσει εκείνα τα χρόνια «αβρόχοις πος»". Αριστερός, δημοκράτης, με έναν απεριόριστο ορίζοντα πολιτικής ωριμότητας, εκπροσωπούσε την έννοια του πολιτισμένου πολίτη, του καθαρού ανθρώπου. Κάναμε συχνά συντροφιά και δεν θυμούμαι να προσπάθησε ποτέ να μεταπείσει τον συνομιλητή του, αν διαπίστωνε μιαν αντίθεση απόψεων. Απέναντί του αισθανόσουν ελεύθερος σ' οποιαδήποτε παράταξη κι αν ανήκες.
        Ο θάνατος τον βρήκε στη Νέα Κίο, αιφνίδια, στο ιατρείο του, στα 1976. Έφυγε νωρίς, αφήνοντας την πίκρα του χαμού του στη γυναίκα του Ελένη Παναγιώτου και στα τρία τους παιδιά και μια λύπη σ' όλους εμάς, που τον είχαμε γνωρίσει, αριστερούς και δεξιούς.

= = =

Αυτές ήταν οι δύο φυσιογνωμίες, οι πιο σημαντικές, που με το κύρος τους, τη σοβαρότητα τους και την υπευθυνότητά τους, είχαν επιτύχει να κρατήσουν το χωριό τους μακριά από τις αθλιότητες των πολιτικών παρατάξεων, που τόσο ακριβά πλήρωσε η πατρίδα μας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

[* Σημ. επιμ.] Σε χειρόγραφη σημείωση, πάνω στην πρώτη σελίδα: «Εκείνος που σκότωσε την παπαδιά ήταν ένας Μούχαλος από τη Δαλαμανάρα, με κάποιον άλλον. Ζητούσαν ‘λίρες’ από τον παπά, αλλά επειδή αυτός αρνιόταν να τις δώσει, τον πυροβόλησε και μέσα στο σκοτάδι η σφαίρα βρήκε την παπαδιά».

[Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του Άργους Αναγέννηση τον Σεπτέμβριο του 1994 (σσ. 25-26)].

Τάκης Μαύρος και Γιώργος Μαύρος : Δυο αδέλφια στο αλβανικό μέτωπο του 1940

Το φθινόπωρο του 1940 η κήρυξη του πολέμου με τους Ιταλούς βρήκε τον πατέρα μου, Τάκη Μαύρο , έφεδρο ανθυπολοχαγό, κάπου στη Βέροια, απ’ όπο...